Waar komt verandering vandaan?

Verandering komt bijna nooit van bovenaf of uit bekende hoek, en is nimmer een resultaat van beleid. Het is eerder omgekeerd: hoe minder beleid en hoe meer vrijheid hoe groter de kans op vernieuwing en revolutie. Beleid is er juist op gericht om de status quo te behouden.

Verandering is net zoiets als kunst: je kunt er eindeloos over lullen en er heel gewichtig over doen, alleen de kunstenaar zelf begrijpt het pas echt. Daarom kan ik ook het gebabbel van hoogleraar transitie Rotmans niet echt serieus nemen. Hij probeert verandering te institutionaliseren en dat is simpelweg onmogelijk.

We zitten nu in een periode waarin er heel weinig verandert en de druk om te veranderen enorm hoog is. Dat geeft spanning en die is heel voelbaar. Maar verandering laat zich niet sturen. Die komt als de wal het schip keert. Change is crisis driven.

Waar we wel mee bezig kunnen zijn is nadenken in wat voor een wereld we zouden willen leven. Hoe ziet die er in grote lijnen uit? Op welke fundamentele principes is die samenleving gebouwd?