Levenskracht


 * Zie ook: Levensangst

In de Volkskrant van 20.10.22 wordt het boek De Kleine deugden van Natalia Ginzburg (1916 - 1991) besproken. Het boek is uitgebracht in 1962. In het artikel gaat het o.a. over het vinden van levenslust en de rol die ouders daar in spelen. Natalia Ginzburg waarschuwt voor de 'kleine deugden' waar ouders zich vaak door laten leiden, zoals spaarzaamheid, geslepenheid en beleefdheid. Er is niets mis met aandacht voor deze deugden omdat ze 'beschermen tegen de slagen van het lot', maar ze leiden ook tot 'levensangst'. We zouden daarom meer ruimte moeten geven aan de grote deugden: vrijgevigheid, moed, eerlijkheid en naastenliefde. Natalia Ginzburg beveelt aan om kinderen vrijelijk geld te laten uitgeven (en dus geen spaarpot te geven) en niet te mopperen over schoolprestaties (de school is 'een simpel aanbod van middelen', meer niet, en zeker 'niet iets wat de toekomst mag belasten'). Ook lanterfanten vindt ze geen probleem: 'misschien is wat lanterfanten lijkt wel fantasie en bezinning, en leveren die morgen iets op.

Een goede opvoeding voorkomt levensangst en leert levenslust. 'Waar het ons bij de opvoeding om moet gaan', stelt ze, 'is dat onze kinderen nooit liefde voor het leven tekortkomen'. Om die reden is het te hopen dat elk kind een roeping vindt, iets wat het met hart en ziel leert kennen, liefhebben en dienen, want dat is 'de hoogste expressie van (...) liefde voor het leven. Wat die roeping precies is, maakt niet uit. We hoeven onze kinderen dus ook niet op te jagen, niet te sturen, maar kunnen geduldig zijn, steeds wakend dat ons geduld 'de mogelijkheid in zich bergt voor het hoogste en bescheidenste lot.