Twee manieren van plannen

< Plannen maken

In 2019 schrijft Ben Tiggelaar een artikel over twee manieren van plannen maken. De ene manier is de klassieke aanpak waarbij je op basis van een ambitie/ doel gaat terug redeneren. Wat is er nodig om het doel te bereiken? "Begin with the end in mind".

Er is echter ook een geheel andere aanpak. Daarbij begin je helemaal niet met het doel. Nee, je hebt op de een of andere manier het gevoel dat je iets moet doen, een bedrijf beginnen, de wereld veranderen, whatever. Je kijkt om je heen wat je aan direct beschikbare hulpmiddelen hebt. En je begint gewoon. Het doel wordt onderweg pas helder. Om op de kookmetafoor terug te komen: je checkt welke ingrediënten je toevallig in huis hebt en kookt daar een lekker potje mee.

Dit laatste is een van de kernideeën van Effectuation, een hippe benadering van ondernemerschap. De term is afkomstig van managementonderzoeker Saras Sarasvathy. Voor haar proefschrift interviewde zij jaren geleden enkele tientallen zeer ervaren, succesvolle ondernemers, om erachter te komen wat zij anders deden dan de strategische planners bij grote bedrijven.

Een centraal principe in hun benadering werd door Sarasvathy het bird in the hand-principe genoemd. Beter één vogel in de hand, dan tien in de lucht. Omdat ze allereerst kijken naar de middelen die ze al in huis hebben, lukt het deze ondernemers om meteen aan de slag te gaan met nieuwe kansen, in plaats van langdurig te blijven dagdromen. Ze kijken wat ze kunnen, wie ze kennen en komen in actie.

Is de ene aanpak beter dan de andere? Het lijkt me dat beide aanpakken waardevol zijn. Wat heeft het voor zin een doel te bedenken waarvoor het je domweg aan hulpbronnen ontbreekt? En hoe nuttig is het om je beschikbare hulpmiddelen in te zetten voor een doel dat je uiteindelijk niet boeit? De waarheid én de mooiste ondernemerskansen zullen ongetwijfeld ergens in het midden liggen. Ergens op die fijne plek waar willen en kunnen, plannen en improviseren, ontwerpen en knutselen elkaar ontmoeten.